Ministri i Jashtëm turk: Bashkëpunimi Turqi-Bullgari në energji dhe siguri është me “rëndësi strategjike”
Ministri i Jashtëm i Turqisë Hakan Fidan tha se rritja e kapacitetit të transmetimit të gazit natyror nga Turqia drejt Bullgarisë ka “rëndësi strategjike jo vetëm për marrëdhëniet dypalëshe, por edhe për sigurinë energjetike të Evropës Lindore”, transmeton Anadolu.
Në një intervistë për Agjencinë Bullgare të Lajmeve (BTA) të mërkurën, Fidan theksoi koordinimin e ngushtë mes dy vendeve anëtare të NATO-s në fushat e sigurisë, energjisë dhe stabilitetit rajonal.
Fidan nënvizoi se roli i Turqisë në mbështetjen e sigurisë së furnizimit me energji të Bullgarisë është bërë gjithnjë e më i rëndësishëm, veçanërisht pas ndërprerjeve të rrjedhave të gazit në rajon vitet e fundit.
“Zgjerimi i kapacitetit të transmetimit të gazit natyror nga Turqia drejt Bullgarisë është strategjikisht i rëndësishëm për sigurinë energjetike të Evropës Lindore”, tha ai, duke shtuar se infrastruktura ekzistuese aktualisht nuk mjafton për të përballuar kërkesën në rritje dhe se do të nevojiten investime shtesë nga pala bullgare.
Ai theksoi se të dy vendet po punojnë për përditësimin e marrëveshjes BOTAS-Bulgargaz “në përputhje me parimin fito-fito” dhe se Ankaraja synon të avancojë një kornizë gjithëpërfshirëse bashkëpunimi energjetik që përfshin zgjerimin e infrastrukturës së gazit dhe ndërlidhjet.
Fidan tha se Turqia i kushton rëndësi projektit “Transmetimi dhe Tregtia e Energjisë së Gjelbër”, që përfshin Turqinë, Bullgarinë, Azerbajxhanin dhe Gjeorgjinë, dhe se studimet e fizibilitetit pritet të fillojnë së shpejti dhe të përfundojnë shpejt për shkak të rëndësisë strategjike të projektit.
Ai shtoi se Turqia dhe Bullgaria synojnë të finalizojnë projekte të reja të ndërlidhjes së energjisë elektrike që do të rrisin kapacitetin e transmetimit me 700–1.100 megavat. Në transport, ai përmendi plane për një kalim të dytë hekurudhor dhe projektin e autostradës së Detit të Zi për të forcuar lidhshmërinë rajonale.
Fidan theksoi se zhvillimet e fundit tregojnë se lidhshmëria e pandërprerë në energji, transport dhe komunikim është tashmë një domosdoshmëri për sigurinë e zinxhirëve të furnizimit, duke vënë në dukje Korridorin e Mesëm dhe Rrugën e Zhvillimit si rrugë kyç që lidhin Evropën dhe Azin
– Bashkëpunimi në NATO dhe siguria rajonale
Duke theksuar bashkëpunimin e sigurisë në kuadër të NATO-s, Fidan tha se Turqia dhe Bullgaria janë të koordinuara ngushtë në sigurinë kufitare, sistemet e paralajmërimit të hershëm dhe shkëmbimin e inteligjencës.
Zhvillimet e fundit në Lindjen e Mesme, tha ai, kanë treguar “sa shpejt mund të ndryshojë mjedisi i sigurisë”, duke theksuar rëndësinë e rolit parandalues të NATO-s dhe solidaritetit të aleatëve.
Ai shtoi se Turqia dhe Bullgaria, si partnerë kyç në krahun juglindor të NATO-s, mbeten të gatshme të vlerësojnë hapa shtesë për forcimin e kapaciteteve të mbrojtjes ajrore dhe raketore.
– Nisma rajonale dhe procesi me BE-në
Ministri i Jashtëm turk gjithashtu theksoi bashkëpunimin në Detin e Zi, përfshirë përpjekjet e përbashkëta me Bullgarinë dhe Rumaninë për pastrimin e minave, si dhe dislokimet e NATO-s dhe sigurinë detare rajonale.
“Duke ndjekur një qasje sigurie 360 gradë, Turqia po rrit kontributet e saj brenda NATO-s, ndërkohë që synon të zhvillojë më tej bashkëpunimin dypalësh të mbrojtjes me aleatët e saj”, tha ai.
Ai ritheksoi angazhimin e Turqisë për anëtarësim në BE, duke e quajtur një “prioritet strategjik”, dhe tha se ndryshimet globale po e shtyjnë BE-në drejt një transformimi strukturor ku Turqia mund të luajë rol qendror.
Fidan theksoi se marrëdhëniet ekonomike dhe tregtare me BE-në janë një komponent i rëndësishëm i partneritetit më të gjerë, duke vënë në dukje se BE-ja është partneri më i madh tregtar i Turqisë, ndërsa Turqia është i pesti më i madh për BE-në.
Ai shtoi se vëllimi tregtar Turqi-BE arriti rreth 233 miliardë dollarë në vitin 2025.
“Avancimi i procesit të anëtarësimit të Turqisë është në interes të të dyja palëve”, tha ai.
– Tregtia, lidhshmëria dhe infrastruktura
Fidan tha se tregtia dypalëshe po rritet dhe po i afrohet objektivit prej 10 miliardë dollarësh, e mbështetur nga modernizimi i pikave kufitare, projektet e infrastrukturës dhe nismat e lidhshmërisë.
Ai gjithashtu përmendi rritjen e investimeve turke në Bullgari dhe shtimin e turizmit, duke shtuar se mbi 2,8 milionë turistë bullgarë vizituan Turqinë në vitin 2025.
Duke theksuar projektet e lidhshmërisë, Fidan tha se pika kufitare Kapikule – një nga më të ngarkuarat në Evropë – përpunon miliona mjete dhe pasagjerë çdo vit, duke nënvizuar nevojën për zgjerim të kapaciteteve dhe thjeshtim të procedurave.
– Ballkani dhe stabiliteti rajonal
Fidan theksoi rëndësinë e stabilitetit politik në Bullgari për stabilitetin më të gjerë të Ballkanit, duke thënë se një qeveri e fortë dhe e qëndrueshme do të përshpejtonte projektet strategjike afatgjata në energji, logjistikë dhe siguri.
Ai gjithashtu vuri në dukje rëndësinë e pakicës turke në Bullgari, duke e përshkruar si “një urë miqësie dhe një garanci e stabilitetit demokratik”.
– Vizion më i gjerë i lidhshmërisë
Duke iu referuar projekteve më të gjera rajonale, Fidan tha se Turqia u kushton rëndësi strategjike korridoreve të lidhshmërisë Lindje–Perëndim, përfshirë Korridorin e Mesëm dhe Projektin e Rrugës së Zhvillimit, duke pozicionuar Bullgarinë si një portë kyç drejt tregjeve evropiane.
Ai shtoi se Turqia dhe Bullgaria po punojnë gjithashtu për ndërlidhje të reja elektrike, lidhje hekurudhore dhe sisteme të digjitalizuara të menaxhimit kufitar për të rritur efikasitetin dhe kapacitetin e transportit.
“Turqia është një nyje kyç tranziti që lidh Evropën, Lindjen e Mesme, Kaukazin, Azinë Qendrore dhe Afrikën”, tha Fidan. “Kur kombinohet me rolin qendror të Bullgarisë në Evropë, kjo krijon mundësi të mëdha për tregtinë rajonale dhe globale”, theksoi ministri i Jashtëm i Turqisë.

