Irani hap sistem zyrtar tarifash për kalimin e anijeve në Ngushticën e Hormuzit

Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare të Iranit njoftoi të hënën hapjen e një llogarie zyrtare në X për Autoritetin e Ngushticës së Gjirit Persik, organ që Teherani thotë se do të menaxhojë tranzitin e anijeve në Ngushticën e Hormuzit dhe do të mbledhë tarifa kalimi, duke formalizuar një sistem që sipas tij ka qenë në fuqi që nga muaji mars.

Sipas këtij mekanizmi, anijet që duan të kalojnë nëpër ngushticë duhet të aplikojnë përmes adresës zyrtare të email-it të PGSA-së, duke dorëzuar të dhëna për pronësinë, sigurimin, listën e ekuipazhit, deklaratat e ngarkesës dhe itinerarin e synuar.

Leja e tranzitit jepet vetëm pas miratimit të autoritetit dhe pagesës së tarifës përkatëse. Deri më tani nuk është publikuar një tarifë zyrtare. Raportimet sugjerojnë se disa anije kanë paguar deri në 2 milionë dollarë (rreth 1.7 milionë euro) për kalim, me pagesa të kryera edhe në juan kinez.

Autoriteti funksionon si një strukturë administrative në koordinim me Marinën e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC), e cila kontrollon fizikisht lëvizjen e anijeve në këtë rrugë detare. IRGC është e përcaktuar si organizatë e huaj terroriste nga SHBA-ja dhe BE-ja.

Njoftimi vjen pas javësh pasigurie dhe rreziku për lundrimin në këtë zonë strategjike. Pasi Teherani deklaroi në mars se do të vendoste pagesa për kalim të sigurt, në treg u shfaqën operatorë të dyshimtë që ofronin dokumente jozyrtare tranziti në këmbim të pagesave me kriptomonedha.

PGSA duket se synon të zëvendësojë këtë treg gri me një kanal të vetëm zyrtar.

Ebrahim Azizi, kryetar i Komitetit Parlamentar të Iranit për Sigurinë Kombëtare dhe Politikën e Jashtme, tha në një intervistë televizive se Teherani ka përgatitur një mekanizëm për menaxhimin e trafikut në Hormuz përmes një rruge të caktuar detare dhe se detaje të mëtejshme do të bëhen publike së shpejti.

Ai shkroi në X se vetëm anijet tregtare që bashkëpunojnë me Iranin do të përfitojnë nga ky mekanizëm dhe se do të aplikohen tarifa përkatëse.

Në disa tabela të vendosura në sistemin e metrosë së Teheranit pretendohet se Irani mund të gjenerojë deri në 100 miliardë dollarë në vit nga të ardhurat e Ngushticës së Hormuzit.

Kjo shifër ka qarkulluar në mediat iraniane së bashku me propozime për monetizimin e edhe kabllove të të dhënave që kalojnë në këtë korridor detar.

Sipas UNCLOS — Konventës së OKB-së për të Drejtën e Detit — Ngushtica e Hormuzit konsiderohet zonë e kalimit tranzit, që garanton lëvizjen e pandërprerë të transportit detar ndërkombëtar. Irani e ka nënshkruar këtë konventë, por nuk e ka ratifikuar.

Shtetet e Bashkuara, vendet e Gjirit dhe ato evropiane e kanë kundërshtuar legjitimitetin e një regjimi tarifor të tillë nga Irani. Ato kanë deklaruar vazhdimisht se lundrimi i lirë në këtë ngushticë duhet të mbetet pa tarifa apo kufizime shtesë.

Rruga ujore, rreth 35 kilometra e gjerë në pikën më të ngushtë, transporton afërsisht një të pestën e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm të tregtuar në botë përmes detit.

Mediat amerikane raportojnë se numri i cisternave të naftës të grumbulluara pranë ishullit Kharg — terminali kryesor i eksportit të naftës bruto të Iranit — ka arritur nivelin më të lartë që nga fillimi i tensioneve detare, duke sugjeruar rritje të presionit mbi eksportet iraniane.

Agjencia iraniane e lajmeve Tasnim raportoi të hënën se sanksionet amerikane ndaj naftës mund të pezullohen përkohësisht gjatë negociatave, ndërsa Teherani vijon të kërkojë heqjen e plotë të tyre.

Mediat pakistaneze kanë raportuar gjithashtu se Islamabadi i ka përcjellë Uashingtonit një propozim të rishikuar iranian, ndërsa kryeministri Shehbaz Sharif ka shprehur optimizëm për rifillimin e bisedimeve.

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmail Baghaei, tha se “kur u prezantua plani me 14 pika, pala amerikane paraqiti vërejtjet e saj, dhe ne nga ana jonë paraqitëm gjithashtu konsideratat tona”.

MARKETING