Blasfemia është barrë

Metin Izeti

MARKETING

Blasfemia – shprehja e përbuzjes apo mohimit ndaj asaj që konsiderohet e shenjtë – përbën një nga krizat më të thella ekzistenciale që mund të përjetojë njeriu. Përtej dimensioneve sociale apo juridike, në thelbin e saj filozofik dhe metafizik, blasfemia vepron si një vetë-zhveshje radikale: ajo e le individin të zhveshur nga çdo mbështetje transcendente. Në momentin kur njeriu shkëput fillin që e lidh me atë që tejkalon përvojën e tij të kufizuar tokësore, ai nuk mbetet “i lirë”, por absolutisht i vetmuar, i dorëzuar përballe zbrazëtisë së një bote të çliruar nga kuptimi i lartë.

Kjo humbje e dimensioneve të sipërme e hedh personin në një udhëkryq të mundimshëm, ku ai ngec midis dy forcave shkatërruese: fryrjes së egos dhe provës dogmatike të përqendrimit në imanenten.
Në njërin krah të këtij udhëkryqi qëndron egoja e pakufizuar. Duke mohuar transcendenten, njeriu përpiqet ta shndërrojë veten në masën e vetme të së vërtetës dhe moralit. Por kjo ego, e mbetur pa një pikë referimi absolut jashtë vetvetes, shpejt e kupton se është e pamjaftueshme për t’i dhënë përgjigje peshës së ekzistencës, vuajtjes dhe vdekjes. Egoja e fryrë shndërrohet kështu në një burg individual, ku vetëdija e njeriut sillet rrotull vetvetes pa mundur të gjejë paqe apo shpëtim.

Në krahun tjetër qëndron prova dogmatike e përqendrimit në imanenten – domethënë, detyrimi për t’u mbyllur tërësisht brenda kufijve të botës materiale dhe të dukshme. Kur transcendenca mohohet, çdo vlerë, shpresë apo qëllim duhet të nxirret me forcë vetëm nga ajo që është kalimtare, lëndore dhe e kapshme me shqisa. Shoqëria ose individi i mbetur në këtë nivel detyrohet të ngrejë dogma të reja të bazuara vetëm te e prekshmja, te materia dhe te e sotmja. Kjo e redukton qenien njerëzore në një mekanizëm biologjik ose shoqëror, duke i mohuar etjen e saj natyrore për të pafundmen.
Pikërisht këtu peshon barra e vërtetë e blasfemisë. Ajo është një fyerje e jashtme ndaj një besimi apo një bashkësie, por edhe një çorientim i thellë i vetëdijes. Duke mbetur pa mbështetjen e transcendentës, personi endet në një territor të ndërmjetëm e të paqëndrueshëm: midis izolimit të egos që kërkon të bëhet Zot i vetvetes, dhe shtypjes nga materia (imanentja) që nuk ofron asnjë dritë përtej vetvetes.

Për t’i shpëtuar kësaj barre, vetëdija njerëzore ka nevojë për diçka më të madhe se vetja – diçka që nuk e mbyll brenda kufijve të botës lëndore, por i hap horizonte kuptimi që i kalojnë kufijtë e egos dhe të prekshmes. Pa këtë urë drejt transcendentes, njeriu mbetet i humbur në udhëkryq, i dënuar të mbajë vetë peshën e një ekzistence pa ngushëllim dhe pa përjetësi.

MARKETING