Komisionerja për Zgjerimin kërkon “partneritet më të fortë” midis BE-së dhe Turqisë përpara vizitës në Ankara
Ka ardhur koha për të “shikuar me sy të rinj” marrëdhëniet, pasi “partneritetet më të forta midis BE-së dhe Turqisë do të ishin fitimtare për të gjithë ne”, tha Komisionerja e BE-së për Zgjerimin, Marta Kos, në një intervistë ekskluzive për Anadolu përpara vizitës së saj në Ankara më 5-6 shkurt.
“Ka më shumë gjëra që lidhin BE-në dhe Turqinë sesa ato që na ndajnë, dhe ne duhet të punojmë për këtë”, tha ajo, duke theksuar se “ekonomitë tona janë shumë të ndërvarura”.
Kos tha se “mezi pret” vizitën e saj të parë zyrtare në Turqi dhe shpjegoi se kishte “kontakte intensive” me homologët e saj turq “që nga dita e parë” e mandatit të saj, veçanërisht me ministrin e Jashtëm, Hakan Fidan.
Ajo pohoi se vizita e saj përputhet me qasjen e Presidentes së Komisionit të BE-së, Ursula von der Leyen, e cila zhvilloi bisedime me Presidentin Recep Tayyip Erdogan me qëllim hapjen e një perspektive të re në marrëdhënie.
“Po jetojmë vërtet në kohë sfiduese. Bota po ndryshon përreth nesh. Po shohim rikthimin e sjelljes imperiale, ndërsa Kina, Rusia dhe SHBA-ja po ndërtojnë në mënyrë agresive sferat e tyre të interesit”, tha Kos.
Përballë këtyre sfidave gjeopolitike, Kos kërkoi forcimin e bashkëpunimit, duke vënë në dukje: “Ekonomitë tona janë shumë të ndërvarura. Çfarëdo që të ndodhë në fushën e emigracionit nga secila palë po ndikon në anën tjetër.”
Kos shprehu shpresën se marrëveshja e paqes në Ukrainë do të nënshkruhet së shpejti për të “ndryshuar realitetet në Evropë dhe veçanërisht në Detin e Zi, ku unë e shoh Turqinë si një partner shumë të rëndësishëm tashmë”.
– Përqëndrimi në besim
Kos shpjegoi se synon të nxisë besimin gjatë vizitës së saj pasi “besimi po bëhet gjithnjë e më i rëndësishëm në ditët e sotme”, ndërsa si në politikë ashtu edhe në biznes nevojiten partnerë “të cilëve mund t’u besosh dhe mbi të cilët mund të ndërtosh”.
Ajo e përshkroi Turqinë si “zemrën” e Strategjisë së Lidhshmërisë së BE-së, një qasje gjeopolitike që synon krijimin e lidhjeve të transportit, energjisë, digjitale dhe të fokusuara te njerëzit, duke kërkuar “të përmirësojë Evropën me Azinë Qendrore dhe duke e shndërruar këtë korridor të mesëm në një lidhje shumë, shumë të fortë”.
“Nuk mund ta bëjmë këtë pa Turqinë”, pohoi ajo.
– Banka Evropiane e Investimeve kthehet në Turqi
Sipas Kos, Strategjia e Lidhshmërisë do të lejojë shumë më tepër për BE-në dhe partnerët e saj “së bashku në Kaukaz”.
“Kjo është edhe arsyeja pse jam shumë e lumtur që Banka Evropiane e Investimeve (BEI) po kthehet në Turqi”, tha ajo, duke iu referuar institucionit financiar shumëpalësh në pronësi të 27 shteteve anëtare të BE-së që ofron fonde për projekte strategjike.
“Gjatë vizitës sime në Ankara, do të nënshkruhen dy projekte, secili me vlerë 100 milionë euro (118 milionë dollarë), si pjesë e riangazhimit të BEI-së, gjë që nuk ishte e mundur për disa vite”, zbuloi ajo.
Ajo vlerësoi riangazhimin e BEI-së si rezultat i “dialogut të nivelit të lartë dhe diskutimeve ekonomike vitin e kaluar” që “komuniteti i biznesit me të vërtetë, me të vërtetë i pëlqeu t’i shihte”.
“Tani po ndodh”, tha ajo, duke theksuar se dy projektet e reja të energjisë së rinovueshme të financuara nga BEI “tani janë fillimi”, dhe banka e BE-së, si dhe Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) dhe Banka Botërore, do të luajnë gjithashtu një rol të rëndësishëm në të ardhmen në projektet e reja të energjisë së rinovueshme dhe të lidhjes.
Për të mbështetur këtë agjendë, Kos do të takohet me ministrin turk të Transportit dhe Infrastrukturës, Abdulkadir Uraloglu dhe ministrin e Energjisë dhe Burimeve Natyrore, Alparslan Bayraktar.
– Ndikimi i marrëveshjeve tregtare të BE-së
E pyetur për ndikimin e mundshëm të marrëveshjeve tregtare të nënshkruara së fundmi me bllokun tregtar të Amerikës së Jugut Mercosur dhe Indinë mbi Unionin Doganor të BE-së me Turqinë, Kos pohoi se marrëveshja mbështet “tërheqjen” e arritjes së një marrëveshjeje të tregtisë së lirë me BE-në dhe tregun e saj prej 450 milionë banorësh, pavarësisht se “disa njerëz dyshojnë” në rëndësinë gjeopolitike të bllokut.
Ajo i quajti marrëveshjet e fundit të tregtisë së lirë “shumë të rëndësishme”, por theksoi se “tregtia midis BE-së dhe Turqisë është pothuajse dyfishi i tregtisë sonë me Mercosurin”.
– Iniciativa “Made in Europe” nuk mund ta përjashtojë Turqinë
Iniciativa “Made in Europe”, e cila i jep përparësi kompanive evropiane në prokurimin publik në vendet e BE-së, është gjithashtu “në parim një përgjigje ndaj mënyrës se si po ndryshon edhe bota e tregtisë”, zbuloi Kos.
Ajo shpjegoi se rregullat e vendosura nga Organizata Botërore e Tregtisë janë gërryer gjithnjë e më shumë dhe varësitë tregtare përdoren si shantazh ose armë, të cilat BE-ja dëshiron t’i parandalojë.
“Ne duam të jemi të sigurt se nëse shpenzojmë para publike, kjo në fakt u sjell dobi kompanive që zgjedhin të punojnë në Evropë ose afër Evropës, që duan të inovojnë, që gjithashtu duan të investojnë dhe të prodhojnë në Evropë dhe në vende që mund t’u besojmë. Kjo është çështje sigurie”, theksoi ajo.
Ajo kujtoi se puna dhe diskutimet mbi iniciativën “Made in Europe” janë ende në vazhdim dhe premtoi të “mbrojë gjithmonë që kjo logjikë ekonomike duhet të jetë në përputhje me logjikën tonë gjeopolitike, ku duhet të shohim se kush është partneri ynë dhe me cilin partner mund të nxjerrim një situatë më të mirë fitimprurëse nga kjo”.
“Nëse i marrim së bashku logjikën ekonomike dhe gjeopolitike, kjo nuk mund ta përjashtojë Turqinë”, deklaroi Kos, duke shtuar se për të marrë pjesë në prokurimet publike të BE-së, së pari, kushtet që mundësojnë tregtinë duhet të “zhvillohen më tej”.
“Do të na pëlqente ta shihnim Turqinë të përfshirë më thellë në disa nga politikat tona, por ka disa kushte që duhet të përmbushen”, vazhdoi ajo.
Kos tha se do të takohej me ministrin e Thesarit dhe Financave, Mehmet Simsek në Ankara, duke përshëndetur rifillimin e dialogëve të nivelit të lartë midis BE-së dhe Turqisë.
“Vitin e kaluar patëm pesë: ekonomi, tregti, migrim, siguri, kërkim, inovacion, bujqësi”, pohoi ajo.
“Do të isha gjithashtu shumë e lumtur nëse do të ishim në gjendje të zhvillonim edhe dialog të nivelit të lartë mbi energjinë dhe transportin. Për momentin, kjo nuk është e mundur, por le të lëvizim dhe të shohim se çfarë mund të bëjmë për ta bërë këtë të mundur”, shtoi ajo.
Ajo bëri thirrje për më shumë besim, duke vënë në dukje se “ndryshimet e mëdha nuk do të vijnë brenda natës derisa të jemi në gjendje të ndërtojmë besim”.
– Perspektiva e anëtarësimit në BE
E pyetur në lidhje me perspektivën e anëtarësimit të Turqisë në BE përballë pengesave politike, Kos pranoi se “që nga viti 2018, ka një ngecje në procesin e negociatave ose të pranimit”, por nënvizoi se BE-ja ende “e konsideron Turqinë si një vend kandidat”.
Duke pranuar se ata “nuk po fillojnë nga e para”, Kos nënvizoi se raportet e fundit të zgjerimit të BE-së mbi progresin e vendeve kandidate kishin “parë hapa larg standardeve të BE-së, veçanërisht në sundimin e ligjit dhe demokracinë”.
“Unë e di që Turqia ka një traditë shumë të gjatë demokratike dhe gjithashtu një shoqëri civile të fortë, dhe kjo është ajo që ne do të donim të forconim, dhe kjo do të ndërtonte besim midis BE-së dhe Turqisë”, nënvizoi ajo.
Sipas Kos, ka “mundësi të jashtëzakonshme” për t’u shfrytëzuar brenda tregut të brendshëm prej 450 milionë banorësh të BE-së dhe mbi 80 milionë njerëzve të Turqisë.
“Nëse do të mund të investonim energji të re në zhvillimin e fushës së demokracisë, mendoj se mund të bënim vërtet, shumë më tepër”, pohoi ajo.
Kos përshkroi se procesi i pranimit ndikohet nga dinamikat në vendet kandidate dhe vendet anëtare të BE-së, dhe “ne po angazhohemi me vendet tona kandidate, dhe procesi i vendimmarrjes është përpunuar së bashku”.
“Ne e dimë se çdo përparim është i lidhur me marrëdhëniet dypalëshe, jo vetëm me Qipron, por edhe me Qipron dhe bisedimet e reja për zgjidhjen e Qipros. Tani është një mundësi e madhe për të vazhduar”, shtoi ajo.
– Bashkëpunimi në mbrojtje
E pyetur për perspektivat e kontributit të Turqisë në përpjekjet e BE-së në forcimin e industrisë dhe aftësive të saj të mbrojtjes, Kos e njohu Turqinë si një “partner shumë të rëndësishëm dhe të besueshëm të NATO-s, anëtarin e dytë më të madh në NATO, institucionin që siguroi paqen dhe sigurinë në kuptimin më të gjerë në Evropë”.
“Ne gjithashtu kemi parë se si dronët turq kanë luajtur një rol vendimtar në fillim të luftës në Ukrainë. Ne gjithashtu kemi parë rolin që Turqia po luan në luftë. Për të gjitha këto arsye, Turqia është një lloj partneri natyror për Evropën, dhe do të ishte mirë për të dy ne nëse do të mund të punonim më shumë së bashku”, shtoi ajo.
“Në kushte të caktuara, kompanitë turke mund të bashkëpunojnë tashmë, të jenë pjesë e programeve tona të riarmatimit, nëse kanë subvencione këtu në Evropë”, shpjegoi ajo.
Kos theksoi gjithashtu: “Personalisht, do të doja të shihja një përfshirje të fortë të Turqisë në sigurinë në Evropë”, por paralajmëroi se zhvillimi i politikës së sigurisë së BE-së varet nga shtetet anëtare.
“Bisedimet e reja për zgjidhjen e Qipros janë një mundësi e shkëlqyer për përmirësime edhe në këtë fushë”, tha ajo, duke vënë në dukje se Turqia është “padyshim një partner vërtet i rëndësishëm i NATO-s dhe sigurisë”.
– Liberalizimi i vizave
Duke iu referuar strategjisë së vizave të shpallur së fundmi nga BE-ja, Kos nënvizoi se për shkak të dialogut të nivelit të lartë të vitit të kaluar mbi emigracionin, BE-ja mund të prezantojë të ashtuquajturin sistem kaskadë, duke u lejuar qytetarëve turq të marrin më lehtë viza të shumëfishta, dhe se “kjo tashmë po tregon rezultatet”.
Ajo theksoi se udhëtimi pa viza është një nga temat kryesore në të cilat do të donte të shihte përparim, por paralajmëroi se ka gjashtë kushte që duhen përmbushur.
Duke uruar që liberalizimi i vizave të mbetet në “listën e prioriteteve të larta” gjatë vizitës së saj në Ankara, ajo shpjegoi se lidhshmëria nuk do të thotë vetëm “fuqi e fortë në kuptimin e tregtisë, transportit dhe energjisë”.
“Kur flas për lidhshmërinë, do të doja të theksoja edhe lidhjet midis njerëzve”, pohoi Kos.
MARKETING
