Ai që thirri nga tri errësirat: Një bisedë me Junusin a.s.

Shkruan: Prof. Dr. Metin Izeti

MARKETING

Thonë se ai ende rri në atë breg të detit ku dallgët puthin rërën dhe kujtojnë atë natë kur një balenë e madhe solli në breg një pejgamber të lodhur, si një dhuratë që deti ia ktheu tokës. Jo si hije e një njeriu që u gëlltit nga errësira, por si dëshmi e gjallë se çfarë do të thotë të jesh i vetmuar në tri netë: natën e detit, natën e barkut të balenës dhe natën e mëkatit të vetëdijshëm. E megjithatë, kur takohesh me të, sytë e tij nuk janë sytë e dikujt që u ndëshkua. Janë si dy dritare që shohin në të njëjtën kohë thellësinë e detit dhe lartësinë e faljes. Rreth nesh, era e Ninevisë së lashtë sjell erën e pendimit të një populli të tërë, dhe zogjtë fluturojnë mbi gërmadhat e tempujve që dikur adhuronin idhuj. Ulem pranë tij nën hijen e një bime kungulli që dikur mbuloi trupin e tij të lodhur pasi doli nga balena.

Unë: O Junus, o bir i Mattait, o njeri i balenës, ty të thërrasin. Thuhet se ti je i vetmi pejgamber që Zoti e përshkroi me fjalët “dhu-n-Nun”, “ai i balenës”, duke e bërë emrin tënd të lidhur përgjithmonë me atë krijesë që të gëlltiti dhe pastaj të nxori . Si është të jesh i njohur jo për mrekullinë që bëre, por për errësirën që kalove?

Junusi a.s.: (Fytyra e tij rrezaton një dritë të zbehtë si hëna në mes të natës, por sytë i digjen me zjarrin e atij që ka parë fundin e çdo shprese dhe fillimin e çdo shprese të re. Mjekrën e thinjur e ledhaton ngadalë, si dikush që flet me valët) O bir, emri im nuk është turp, është kujtesë. Kujtesë se edhe pejgamberi më i madh mund të bëjë lëshime, jo duke bërë mëkat, por duke zgjedhur rrugën më të shkurtër aty ku duhej durimi më i gjatë. Unë u dërgova te populli i Ninevisë, një qytet i madh që adhuronte idhuj dhe kishte harruar Zotin e vetëm . I thirra ditë e natë, por ata mbyllën veshët dhe qeshën me mua. Ditët u bënë muaj, muajt u bënë vite. Dhe unë u lodha. U lodha jo nga thirrja, por nga heshtja e tyre që më kthehej si jehonë në shkretëtirë.

Unë: Dhe ti u largove. U largove para se Zoti të të urdhëronte.

Junusi a.s.: (Psherëtimë e thellë, si era që fryn mbi det para stuhisë) Po, u largova. Isha i zemëruar, o bir. Zemërimi im ishte për Zotin, jo kundër Tij. Mendova se ata e meritonin dënimin dhe se unë nuk kisha pse të rrija më aty. Hipa në një anije plot me njerëz, duke ikur nga përgjegjësia si një rob që ikën nga zotëria . Por nuk e dija se nga Zoti nuk ikën dot. Deti, që mendova se do më shpëtonte, u bë burgu im. Era u tërbua, dallgët u ngritën si male dhe anija filloi të mbytej . Detarët hodhën short për të parë se kush ishte fajtori dhe shorti ra mbi mua tri herë . Unë e dija se ishte Zoti që më thërriste. Dhe unë u futa në ato ujëra të errëta me vullnetin tim, para se të më hidhnin.

Unë: Dhe atje, në atë errësirë, balena të gëlltiti.

Junusi a.s.: (Sytë i mbyllen për një çast, sikur sheh përsëri atë moment) Po. Një krijesë e madhe, një balenë që Zoti e urdhëroi të më gëlltiste pa më dëmtuar . U gjenda në tri errësira njëherësh: errësira e natës, errësira e detit dhe errësira e barkut të balenës . Tri shtresa terr mbi njëri-tjetrin, si tri varre të njëpasnjëshme. Atje, në atë burg të gjallë, unë dëgjova krijesat e detit që lavdëronin Zotin. Peshqit, balenat, algat, çdo gjë që kishte frymë thoshte “SubhanAllah”. Dhe unë, pejgamberi i Zotit, isha i vetmi që kisha heshtur. Atëherë kuptova se ikja ime nuk ishte guxim, ishte dobësi. Dhe unë bërtita nga thellësia e atyre errësirave.

Unë: Ti bërtite atë lutjen që tani e përsërisin miliona besimtarë: “La ilahe illa Ente, subhaneke, inni kuntu minedh-dhalimin” .

Junusi a.s.: (Lotët i rrjedhin ngadalë, por buzët i qeshin) “Nuk ka zot tjetër pos Teje, lavdia qoftë për Ty, unë kam qenë prej të padrejtëve” . Këto fjalë, o bir, ishin çelësi i burgut tim. Fillova me dëshminë se Ai është i vetmi Zot, sepse vetëm Ai mund të më nxirrte nga atje . Pastaj e lavdërova, sepse e dija se Ai nuk bën padrejtësi, sado e madhe të jetë vuajtja . Dhe në fund, pranova se padrejtësinë e kisha bërë unë, jo Ai . Kjo ishte mrekullia e lutjes: unë nuk kërkova të më nxirrte, unë kërkova falje për atë që kisha bërë. Dhe Ai, nga mirësia e Tij, më nxori.

Unë: Dhe Zoti e pranoi lutjen tënde. Balena të nxori në breg, i lodhur dhe i sëmurë.

Junusi a.s.: “Sikur të mos ishte se ai ishte nga ata që lavdërojnë shumë, do të mbetej në barkun e tij deri në ditën e ringjalljes” . Lavdërimi im, o bir, nuk ishte vetëm në atë çast. Ishte zakoni im para se të futesha në det. Dhe ai zakon më shpëtoi. Kur dola, isha si foshnja që sapo ka lindur. Lëkura ime ishte djegur nga lëngjet e balenës, trupi im ishte i dobësuar, mezi qëndroja në këmbë . Dhe Zoti im, i Mëshirshmi, më mbuloi mua me një bimë kungulli që më bënte hije dhe më ushqente me frytet e saj . Nuk ishte vetëm ushqim, o bir. Ishte mëshirë që vinte në formën e gjetheve të gjelbra.

Unë: Dhe pastaj, kur u shërove, Zoti të dërgoi përsëri te populli yt. Njëqind mijë banorë, thonë se ishin.

Junusi a.s.: (Buzëqesh ngrohtë) Njëqind mijë ose më shumë . Kur u ktheva në Ninevi, pashë diçka që nuk e kisha parë kurrë më parë: një qytet të tërë që kishte ndryshuar. Ata kishin parë shenjat e dënimit që po afrohej dhe ishin penduar. Të gjithë, burra, gra, fëmijë, pleq, kishin dalë nëpër rrugë duke kërkuar falje . Dhe Zoti ua kishte pranuar pendimin dhe e kishte larguar dënimin . Unë qëndroja aty, duke parë ata njerëz që dikur kishin qeshur me mua, tani të përulur para Zotit. Dhe kuptova se largimi im ishte gabim, por kthimi im ishte mëshirë. Dhe se Zoti im i do robërit e Tij më shumë seç e meritojnë.

Unë: Muhamedi a.s. ka thënë: “Askush nga robërit nuk duhet të thotë se unë jam më i mirë se Junus bin Matta” . Pse, o Junus? Pse nuk duhet të krahasohemi me ty?

Junusi a.s.: (Sytë i shkëlqejnë me një dritë të veçantë) Sepse unë jam ai që ika para kohe dhe u ktheva me vonesë. Jam ai që u gëlltit nga errësira dhe u nxori nga mëshira. Nëse dikush mendon se është më i mirë se unë, le të shohë fillimisht nëse ka kaluar atë që kalova unë. Por Pejgamberi juaj, paqja qoftë mbi të, nuk e tha këtë për të më nënçmuar mua, por për të ulur krenarinë e atyre që mendojnë se janë më të mirë se të tjerët. Sepse unë, me gjithë gabimin tim, mbeta pejgamber. Dhe ata, me gjithë të drejtën e tyre, mbeten njerëz. Kufiri midis njërit dhe tjetrit është vetëm mëshira e Tij.

Unë: Një pyetje për ditët tona. Sot, njerëzit ikin nga përgjegjësia, zemërohen shpejt, dhe kur bien në errësirë, humbin shpresën. Çfarë u thua atyre?

Junusi a.s.: (Ngrihet dhe shikon nga horizonti ku dielli po perëndon mbi det) Thuaju: Errësira nuk është fundi. Errësira është fillimi i lutjes. Kur të mbyllen të gjitha dyert, mos kërkoni çelës jashtë. Kërkoni brenda jush atë fjalë që hap çdo derë: “La ilahe illa Ente”. Kur të ndieni se jeni të padrejtë, mos fajësoni të tjerët. Thoni: “Inni kuntu minedh-dhalimin”. Dhe kur të humbni shpresën, mbani mend se unë isha në barkun e një balene, në fund të detit, në mes të natës, dhe Ai më dëgjoi. Ai ju dëgjon edhe juve, kudo që jeni.

Unë: Dhe për ata që mendojnë se kanë gabuar aq shumë sa nuk ka më falje?

Junusi a.s.: (Vë dorën mbi supin tim) Unë isha pejgamber dhe u largova pa leje. Unë u hodha në det dhe u gëlltita nga një balenë. Unë isha në fund të çdo gjëje. Dhe Ai më nxori. Nëse Ai më fali mua, pse nuk do të falë ty? Por kushti është një: ti duhet ta pranosh se gabimi ishte yti, jo i Tij. Ai nuk bën padrejtësi kurrë. Por ne, shpesh, i bëjmë vetes. Dhe kur ta pranojmë këtë, dyert e faljes hapen vetë.

Unë: Një fjalë të fundit për ata që do ta lexojnë këtë bisedë?

Junusi a.s.: (Filloi të bëhet i tejdukshëm, duke u përzier me dritën e muzgut mbi det) Thuaju: Mos ikni nga përgjegjësia, se deti ju pret. Mos u zemëroni pa durim, se balena ju pret. Por kur të jeni në barkun e asaj balene, mos harroni se Ai është atje me ju. Thoni emrin e Tij, lavdëroni Atë, pranoni gabimin tuaj. Dhe Ai do të urdhërojë balenën t’ju nxjerrë në breg, ku një bimë kungulli ju pret për t’ju mbrojtur. Sepse pas çdo errësire, vjen drita. Pas çdo deti, vjen bregu. Dhe pas çdo gabimi, vjen falja, nëse ti kthehesh tek Ai para se të kthehesh te vetja.

(U zhduk si një pëshpëritje në valët e detit, duke lënë pas vetëm erën e kripur dhe një kujtim se diku, në fillim të kohës, një pejgamber ishte gëlltitur nga një balenë dhe kishte bërtitur nga errësira, dhe Ai e kishte dëgjuar. Dhe unë kuptova se çdo njeri që ndihet i humbur në errësirën e gabimeve të veta, mban në vete një pjesë të shpirtit të Junusit. Dhe ai shpirt, nëse thërret me të vërtetë, do të dëgjohet gjithmonë. Sepse Ai që krijoi detin dhe balenën, krijoi edhe rrugën për të dalë prej tyre.)

MARKETING