Ai që e pa dritën në fund të pusit: Një bisedë me Jusufin a.s.

Shkruan: Prof. Dr. Metin Izeti

Thonë se ai ende ecën nëpër ato rrugë të Egjiptit ku dikur qeveriste me drejtësi, me atë fytyrë që gratë I prenë duart kur e panë, pa e ndjerë fare. Jo si hije e pushtetit të dikurshëm, por si kujtim i gjallë se çfarë do të thotë të zbritësh në fund të errësirës dhe të dalësh në majë të dritës, pa u ndotur as nga njëra as nga tjetra. E megjithatë, kur takohesh me të, sytë e tij nuk janë sytë e dikujt që sundoi mbi një perandori. Janë si dy puse të thella që pasqyrojnë qiellin, që mbajnë ende lotët e një fëmije të hedhur në errësirë dhe buzëqeshjen e një njeriu që fali pa u penduar. Rreth nesh, era e Nilit sjell erën e lashtë të historisë më të bukur që Zoti e ka treguar ndonjëherë. Ulem pranë tij nën hijen e një peme që dikur ishte shkëndija e ëndrrës së parë.

Unë: O Jusuf, o bir i Jakubit, o nip i Is’hakut dhe Ibrahimit, o zot i ëndrrave, ty të thërrasin. Zoti yt e quajti historinë tënde “më të bukurën e historive” . Si është të jetosh historinë më të bukur, kur ajo fillon me një gënjeshtër vëllezërish dhe një pus i errët?

Jusufi a.s.: (Fytyra e tij rrezaton një dritë që nuk vjen nga dielli. Vjen nga thellësia e një durimi që ka parë gjithçka) E bukura e historisë, o bir, nuk është te ngjarjet, por te dora që i drejton ato. Unë isha fëmijë kur pashë atë ëndërr: njëmbëdhjetë yje, diellin dhe hënën që më bënin sexhde . Nuk e dija atëherë se çfarë do të thoshte. Babai im Jakubi, që e dinte, më tha: “Mos ua trego vëllezërve të tu, se ata do të kurdisin një kurth kundër teje” . Sepse vëllezërit e mi më donin, por dashuria e tyre ishte e helmuar nga xhelozia. Ata nuk mund ta duronin që babai im më donte më shumë. Dhe unë, pa dashur, isha shkaku i asaj dhimbjeje.

Unë: Ata erdhën një ditë dhe të morën. Çfarë kujton nga ajo ditë?

Jusufi a.s.: (Sytë i ngrihen nga horizonti, por shikimi i tij shkon prapa në kohë) Ata erdhën tek babai im dhe i thanë: “Pse nuk na lejon ta marrim Jusufin me vete? Ne do ta ruajmë, do të luajë dhe do të argëtohet” . Babai im u tha: “Unë kam frikë se ujku do ta hajë, kur ju të jeni të harruar” . Ata u betuan se do më ruanin. Dhe unë shkova me ta, me atë gëzimin fëminor që nuk e di se çfarë e pret. Por kur arritëm larg syve të babait, ata më rrethuan. Më grisën këmishën, më goditën, më poshtëruan. Dhe pastaj më hodhën në atë pus. Pusi ishte i errët, i ftohtë, i thellë. Ndërsa bija, dëgjoja zërat e tyre që largoheshin. Dhe në atë errësirë, unë kuptova se vetëm Zoti im ishte me mua. Dhe unë qava, jo nga dhimbja, por nga mall për babain tim.

Unë: Dhe në atë errësirë, ti nuk e humbe shpresën?

Jusufi a.s.: (Buzëqesh butë) Në fund të pusit, o bir, unë pashë një dritë që nuk vinte nga lart. Vinte nga brenda meje. Ishte ajo drita që Zoti i fut në zemrat e atyre që i besojnë Atij. Unë e dija se kjo nuk ishte fundi. E dija se Zoti im kishte një plan. Dhe pas tri ditësh, një litar zbriti nga lart. Ishte një karvan, që kishte ndaluar për të nxjerrë ujë . Ata më nxorën dhe më çuan në Egjipt. Dhe atje, në tregun e skllevërve, unë u shita për një çmim të ulët, si një mall pa vlerë . Por Zoti im e dinte çmimin tim të vërtetë.

Unë: Ai që të bleu ishte njeriu i madh i Egjiptit, ministri i mbretit. Dhe gruaja e tij… Zelihaja.

Jusufi a.s.: (Psherëtimë e lehtë) Ai njeri ishte i mirë me mua. I tha gruas së tij: “Bën banesë të mirë për të, se mund të na dalë i dobishëm ose ta adoptojmë si fëmijë” . Unë u rrita në atë shtëpi si një bir. Por Zoti im më kishte dhënë bukuri që ishte sprovë dhe dhuratë njëkohësisht. Ajo grua, Zelihaja, më shikonte ndryshe. Dhe një ditë, ajo mbylli të gjitha dyert dhe më thirri . Unë pashë në sytë e saj atë që nuk duhej të shihja. Dhe unë thashë: “Zoti im është strehimi im. Ai më ka dhënë mirësi, unë nuk mund ta tradhtoj Zotin tim as atë që më ka dhënë bukë” . Dhe unë vrapova nga dera. Por ajo më kapi për këmishë dhe e grisi . Dhe kur dola, i shoqi ishte aty. Ajo tha: “Çfarë shpërblimi merr ai që deshi të keqen për familjen tënde, përveç burgut?” .

Unë: Dhe ti përfundove në burg, pafajësisht.

Jusufi a.s.: Po, në burg. Por unë të them një sekret, o bir: burgu ishte liria ime e vërtetë. Aty isha larg syve të saj, larg tundimit, larg padrejtësisë së atyre që nuk besonin. Aty takova dy djelmosha, shërbëtorë të mbretit. Një ditë, ata më thanë se kishin parë ëndrra. Njëri pa se po shtrydhte verë, tjetri pa se po mbante bukë mbi kokë dhe zogjtë po e hanin . Unë u thashë: “Para se t’ju vijë ushqimi, unë do t’jua interpretoj ëndrrat” . Dhe u thashë të vërtetën: njëri do të lirohej dhe do t’i shërbente verë mbretit, tjetri do të vritej . Dhe ndodhi ashtu. Atij që u lirua, i thashë: “Më kujto te mbreti” . Por ai më harroi për vite me radhë. Dhe unë qëndrova në burg.

Unë: Sa vjet qëndrove?

Jusufi a.s.: Disa thonë shtatë, disa thonë dymbëdhjetë . Por unë nuk i numërova. Numërova vetëm netët kur falesha dhe ditët kur mësoja të tjerët se Zoti është një. Dhe një natë, roja më tha se mbreti kishte parë një ëndërr të çuditshme: shtatë lopë të majme që i hanin shtatë lopë të liga, dhe shtatë kallinj të gjelbër dhe shtatë të tjerë të thatë . Askush nuk dinte ta interpretonte. Atëherë ai djalosh që kishte qenë në burg më kujtoi. Dhe unë i thashë mbretit: “Do të vijnë shtatë vjet të mira. Mbillni dhe ruani. Pastaj do të vijnë shtatë vjet të vështira, që do të hanë atë që keni ruajtur” .

Unë: Dhe mbreti të nxori, të bëri ministër.

Jusufi a.s.: Mbreti tha: “Më sillni, do ta bëj këshilltarin tim të ngushtë” . Kur dola para tij, unë fola me mençuri. Dhe ai tha: “Sot ti je i vendosur në një pozitë të lartë dhe i besuar” . Unë i thashë: “Më cakto përgjegjës të depove të vendit, unë jam ruajtës i dijshëm” . Dhe unë e mora atë detyrë jo për pushtet, por për të bërë drejtësi. Sepse atje mund të ndihmoja njerëzit në kohë skamjeje. Dhe Zoti im ma lejoi këtë, edhe pse ata nuk ishin besimtarë, sepse unë mund të bëja të pamundurën për të drejtën .

Unë: Dhe pastaj erdhën vëllezërit. Pas të gjitha atyre viteve.

Jusufi a.s.: (Sytë i shkëlqejnë me një dritë të veçantë) Një ditë, pashë disa burra që vinin për të blerë drithë. I njoha menjëherë. Ishin vëllezërit e mi. Ata nuk më njohën mua. Unë i trajtova mirë, u dhashë drithë, dhe u thashë: “Kur të vini herën tjetër, silleni vëllain tuaj nga babai, Binjaminin” . Kur u kthyen, unë e mbajta Binjaminin pranë meje. Një natë i thashë: “Unë jam vëllai yt Jusuf. Mos u pikëllo për atë që bënë” . Dhe kur vëllezërit e tjerë erdhën përsëri, unë bëra një plan. Fsheha një gotë në barrën e Binjaminit dhe pastaj i akuzova se e kishin vjedhur . Ata thanë: Po Binjamini ka vjedhur, edhe një vëlla i tij ka vjedhur më parë” . Unë e dija se çfarë donin të thoshin. Por unë nuk u zemërova. I thashë: “Ju jeni në një pozitë të keqe. Zoti e di më mirë atë që ju tregoni” .

Unë: Dhe kur e kuptuan se kush ishe?

Jusufi a.s.: Kur ata e panë se nuk mund ta merrnin Binjaminin, u kthyen te babai i tyre. Jakubi qau edhe një herë, por nuk e humbi shpresën. Ai u tha: “Bijtë e mi, shkoni dhe kërkoni lajme për Jusufin dhe vëllain e tij, dhe mos e humbni shpresën në mëshirën e Zotit” . Kur u kthyen përsëri, ata erdhën tek unë të përulur. Thanë: “O njeri i madh, neve dhe familjen tonë na ka goditur skamja, prandaj erdhëm me mall të vjetër. Na jep masë të plotë dhe jepna lëmoshë, se Zoti i shpërblen ata që japin lëmoshë” . Atëherë unë nuk munda të përmbahesha më. U thashë: “A e dini çfarë bëtë me Jusufin dhe vëllain e tij, kur ishit të paditur?” . Ata mbetën të ngrirë. Thanë: “A ti je Jusufi?” Unë thashë: “Unë jam Jusufi, dhe ky është vëllai im. Zoti na ka dhuruar mirësi. Kush i ruhet Zotit dhe bën durim, Zoti nuk ia humb shpërblimin atij që bën mirë” .

Unë: Dhe ata u turpëruan. Kërkuan falje.

Jusufi a.s.: Ata thanë: “Për Zotin, Zoti të ka ngritur mbi ne dhe ne kemi qenë fajtorë” . Unë u thashë: “Sot nuk ka qortim për ju. Zoti ju faltë juve. Ai është më i mëshirshmi i mëshiruesve” . Dhe pastaj i thashë: “Shkoni, merrni këtë këmishën time dhe vëreni mbi fytyrën e babait tim, se atij do t’i kthehet drita. Dhe pastaj ejani tek unë me gjithë familjen tuaj” .

Unë: Këmisha… si ajo që ata ta kishin lyer me gjak dikur.

Jusufi a.s.: Po, e njëjta këmishë. Por tani nuk mbante gjak, mbante erën time. Kur karvan u nis, babai im u tha atyre që ishin pranë: “Unë ndiej erën e Jusufit, mos më quani të matufosur” . Ata thanë: “Për Zotin, ti je ende në humbjen tënde të vjetër” . Por kur vjen ai që mbante këmishën dhe ia vuri mbi fytyrë, Jakubit iu kthye drita. Ai tha: “A nuk ju thashë unë se di nga Allahu atë që ju nuk e dini?” .

Unë: Dhe pastaj erdhën të gjithë në Egjipt. Ti u ngrite në fron dhe ata u përkulën para teje.

Jusufi a.s.: (Buzëqesh) Kur ata hynë tek unë, unë i ula prindërit e mi në fron pranë meje. Dhe ata ranë në sexhde para meje. Atëherë unë thashë: “O babai im, kjo është interpretimi i ëndrrës sime të dikurshme. Zoti im e bëri atë të vërtetë. Më bëri mirë kur më nxori nga burgu dhe ju solli juve nga shkretëtira, pasi djalli kishte futur ngatërresë midis meje dhe vëllezërve të mi” .

Unë: Dhe në atë moment, ti nuk kërkoje hak. Ti fale.

Jusufi a.s.: Çfarë të kërkoj hak, o bir? Ata ishin vegla në dorën e Zotit. Pa xhelozinë e tyre, unë nuk do të isha këtu. Pa pusin e errët, unë nuk do të kisha parë dritën e Egjiptit. Pa burgun, unë nuk do të isha bërë ministër. Gjithçka ishte pjesë e një plani më të madh. Zoti im më kishte mësuar se e keqja që të tjerët të bëjnë, mund të kthehet në të mirën tënde, nëse ti di të presësh dhe të falësh.

Unë: Thuhet se ti jetove njëqind e njëzet vjet . Dhe para se të vdisje, ti ule dhe u tregove atyre që do të vinin pas teje për Musain, pejgamberin që do të çlironte pasardhësit e tu nga Egjipti.

Jusufi a.s.: (Psherëtimë e thellë) Po. Kur ndjeva se fundi po afrohej, i thashë vëllait tim dhe fëmijëve të mi: “Zoti do të dërgojë një pejgamber nga pasardhësit e Levit, i quajtur Musa. Ai do t’ju nxjerrë nga kjo tokë dhe do t’ju çojë në tokën e premtuar. Kur të vijë ai, merrni eshtrat e mia me vete dhe varrosini në tokën e baballarëve të mi, në Palestinë” . Dhe kur vdiqa, ata më vendosën në një arkë mermeri dhe më futën në Nil, që të mos ziheshin mes vete se ku të më varrosnin . Dhe aty qëndrova për shekuj, duke pritur.

Unë: Dhe Musai erdhi. Dhe një plakë e urtë ia tregoi varrin tënd, me kusht që të ishte fqinja e tij në Xhenet .

Jusufi a.s.: (Qesh butë) Po. Ajo plakë e dinte sekretin tim. Dhe kur Musai e hapi atë arkë dhe mori eshtrat e mia, unë u ktheva në shtëpi, pas katërqind vjetësh mërgim. Dhe tani, unë prehem atje, në tokën e baballarëve të mi, pranë tyre që më deshën dhe më pritën.

Unë: Një pyetje të fundit për ditët tona. Ti ke kaluar çdo sprovë: tradhti vëllezërish, skllavëri, tundim, burg, pushtet. Çfarë mësimi u lë atyre që do ta lexojnë këtë bisedë?

Jusufi a.s.: (Filloi të bëhet i tejdukshëm, duke u përzier me dritën e muzgut mbi Nil) Thuaju: Mos u trembni nga errësira e pusit. Ajo errësirë është fillimi i ngjitjes suaj. Mos u trembni nga tundimi i Zelihasë. Ai tundim është testi i pastërtisë suaj. Mos u trembni nga burgu. Ai burg është shkolla e durimit tuaj. Dhe kur të ngjiteni lart, mos u bëni si ata që harrojnë se nga kanë ardhur. Mbani mend se fuqia e vërtetë nuk është të sundoni mbi të tjerët, por të falni ata që ju kanë bërë keq. Dhe mbi të gjitha, mbani mend se Zoti im thotë në librin e Tij: “Ai që i ruhet Zotit dhe bën durim, Zoti nuk ia humb shpërblimin atij që bën mirë” .

(U zhduk si një pëshpëritje në erën e mbrëmjes, duke lënë pas vetëm erën e Nilit dhe një kujtim se diku, në fillim të kohës, një fëmijë i hedhur në pus u bë zot i Egjiptit, jo sepse donte pushtet, por sepse dinte të priste dhe të falte. Dhe unë kuptova se çdo errësirë që kalojmë, është thjesht një pus që na çon drejt një ylli më të lartë.)

MARKETING