Juristja nga Afrika e Jugut, Navi Pillay fiton Çmimin Nobel për Paqen për vitin 2026
Juristja nga Afrika e Jugut, Navi Pillay, e cila më parë ka drejtuar një komision hetimor të OKB-së që konkludoi se Izraeli ka kryer gjenocid në Gaza, u nderua sot me Çmimin Nobel për Paqen 2026 për kontributin e saj në paqe dhe ligjin ndërkombëtar, transmeton Anadolu.
Komiteti Norvegjez i Nobelit vlerësoi përpjekjet 10-vjeçare të Pillay për të forcuar drejtësinë ndërkombëtare dhe për të mbajtur përgjegjës autorët e krimeve të luftës, krimeve kundër njerëzimit dhe gjenocidit.
“Laureatja e këtij viti ka zgjeruar ndjeshëm shtrirjen dhe ndikimin e së drejtës ndërkombëtare”, tha komiteti, duke theksuar punën e saj në gjykatat ndërkombëtare dhe si komisionere e lartë e OKB-së për të drejtat e njeriut.
E lindur në një familje me origjinë indiane tamile në Durban të Afrikës së Jugut, nën aparteid, Pillay filloi karrierën e saj ligjore duke sfiduar diskriminimin racor dhe duke mbrojtur kundërshtarët e sistemit të aparteidit.
Më vonë ajo shërbeu si gjyqtare në Gjykatën e Lartë të Afrikës së Jugut, në Gjykatën Ndërkombëtare Penale për Ruandën, përpara se të bëhej komisionere e lartë e OKB-së për të drejtat e njeriut.
Komiteti i Nobelit theksoi kontributin e saj në vendimet historike që përcaktojnë se përdhunimi dhe dhuna seksuale mund të përbëjnë krime kundër njerëzimit dhe gjenocid. Pillay ka shërbyer si gjyqtare specifike në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë në çështjen e ngritur nga Gambia kundër Mianmarit mbi akuzat për gjenocid kundër pakicës Rohingya.
– Hetimi i OKB-së për Gazën
Pillay kryesoi Komisionin e Pavarur Ndërkombëtar të OKB-së për Hetimin e Territorit të Pushtuar Palestinez nga korriku 2021 deri në largimin e saj në 2025. Duke paraqitur gjetjet e komisionit në një komitet të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në tetor 2025, ajo tha se analiza e saj ligjore ka përcaktuar përgjegjësinë e Izraelit për gjenocidin në Gaza.
“Ne arritëm në përfundimin se shteti i Izraelit është përgjegjës për kryerjen e katër akteve gjenocidale në Gaza me qëllimin specifik për të shkatërruar palestinezët në Gaza, si të tillë”, tha ajo.
“Komisioni zbuloi gjithashtu se presidenti izraelit, kryeministri dhe ish-ministri i Mbrojtjes kanë nxitur kryerjen e gjenocidit”, shtoi ajo. Komiteti Nobel tha se karriera e Pillay demonstroi rëndësinë e institucioneve ligjore ndërkombëtare në parandalimin e konfliktit dhe sigurimin e llogaridhënies.
“Në dhënien e çmimit Nobel të Paqes të këtij viti, Komiteti Norvegjez i Nobelit dëshiron t’i kujtojë botës se sundimi i ligjit kombëtar dhe ndërkombëtar mbështet sistemin që kemi krijuar për të garantuar paqen dhe për të zgjidhur konfliktet në mënyrë jo të dhunshme. Paqja kërkon drejtësi”, tha ai.

