Rutte: Samiti i Ankarasë duhet të jetë “samit i zbatimit dhe realizimit” për NATO-n

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha se samiti i NATO-s që do të mbahet javën e ardhshme në kryeqytetin turk Ankara duhet të jetë një “samit i zbatimit dhe realizimit”, duke theksuar se shpenzimet për mbrojtjen, mbështetja për Ukrainën dhe prodhimi industrial i mbrojtjes janë prioritetet kryesore të aleancës.

Duke folur për Anadolu, Rutte tha se aleatët pritet të përqendrohen në zbatimin e angazhimeve të marra në samitin e NATO-s të vitit të kaluar në Hagë, veçanërisht në rritjen e shpenzimeve për mbrojtjen.

Rutte tha se shpenzimet për mbrojtjen nga aleatët evropianë dhe Kanadaja janë rritur ndjeshëm, duke vënë në dukje se gjatë dy viteve të fundit janë angazhuar pothuajse 250 miliardë dollarë shtesë.

Ai tha se NATO duhet gjithashtu të vazhdojë mbështetjen për Ukrainën, ndërsa të përshpejtojë prodhimin industrial të mbrojtjes në të gjithë aleancën.

Duke theksuar nevojën për të “ndërtuar këtë NATO 3.0, një Evropë më të fortë dhe një NATO më të fortë”, ai tha: “Duhet të rrisim me të vërtetë prodhimin industrial të mbrojtjes, sepse ai është pjesë përbërëse e parandalimit tonë”, duke shtuar se afatet e prodhimit mbeten shumë të gjata dhe se, pavarësisht përmirësimeve, prodhimi vazhdon të jetë i pamjaftueshëm.

Ai vuri në dukje se, ndërsa buxhetet e mbrojtjes po rriten, aleatët përballen gjithashtu me sfida në zgjerimin e personelit ushtarak dhe rritjen e prodhimit të industrisë së mbrojtjes për të përmbushur nevojat në rritje të sigurisë.

Duke theksuar rolin e Turqisë, Rutte tha se vendi është bërë një qendër e rëndësishme e industrisë së mbrojtjes me rreth 3.000 kompani të këtij sektori.

“Turqia është një vend i rëndësishëm këtu”, tha ai, duke përmendur bazën në zgjerim të industrisë së mbrojtjes dhe aftësitë teknologjike në rritje të vendit.

Rutte tha se është arritur përparim në të tre prioritetet, por la të kuptohet se njëri prej tyre mund të dalë si çështja dominuese gjatë samitit.

“Në përgjithësi gjërat po përmirësohen, por mendoj se nga këto tre prioritete, njëri mund të dalë si më i rëndësishmi”, tha ai, duke shtuar se kjo çështje pritet të jetë në fokus të Forumit të Industrisë së Mbrojtjes të NATO-s në ditën e hapjes së samitit.

Samiti i Ankarasë, i planifikuar për 7-8 korrik, do të mbledhë krerët e shteteve dhe qeverive të vendeve anëtare të NATO-s. Ai do të jetë samiti i 36-të i aleancës dhe i dyti i organizuar nga Turqia, pas samitit të vitit 2004 në Stamboll.

– NATO 3.0 parashikon një Evropë më të fortë brenda aleancës transatlantike

Lidhur me të ardhmen e NATO-s, Rutte e përshkroi transformimin e aleancës si “NATO 3.0”, një koncept i përqendruar në përgjegjësi më të madhe evropiane brenda aleancës, duke ruajtur njëkohësisht lidhjet e forta transatlantike.

Ai tha se NATO 3.0 ndryshon nga modeli i mëparshëm duke reduktuar varësinë e tepruar të Evropës nga SHBA-ja.

“NATO 3.0 është ndryshe nga NATO 2.0, ku ishim tepër të varur nga SHBA-ja”, tha ai.

“SHBA-ja do të vazhdojë të jetë e përfshirë në Evropë, si në aspektin konvencional ashtu edhe, sigurisht, përmes komponentit bërthamor, por do të shihni një NATO më shumë të udhëhequr nga Evropa”, shtoi ai.

Sipas Rutte-s, kjo përfshin një rol më të madh udhëheqës të Evropës në strukturat komanduese të NATO-s dhe mbështetje më të fortë financiare nga aleatët evropianë dhe Kanadaja për Ukrainën.

I pyetur për kërcënimin më të madh afatgjatë për aleancën, Rutte identifikoi Rusinë si sfidën kryesore të sigurisë për NATO-n.

“Rusia është kërcënimi kryesor tani dhe në afat të gjatë”, tha ai, duke iu referuar luftës Rusi-Ukrainë dhe forcimit të kapaciteteve ushtarake të Moskës.

“Ne po shohim këtë luftë të çmendur agresioni kundër Ukrainës, ku (Presidenti rus Vladimir) Putin është i gatshëm të sakrifikojë 35.000 nga njerëzit e tij, kryesisht burra në Rusi që luftojnë atje, duke u vrarë ose plagosur rëndë nga Ukraina”, shtoi ai.

Rutte paralajmëroi gjithashtu se sfidat e sigurisë për NATO-n shtrihen përtej Rusisë, duke përmendur bashkëpunimin strategjik në rritje mes Moskës dhe vendeve të tjera.

“Do të thosha Rusia, por Rusia po punon së bashku me Korenë e Veriut, me Iranin, me Kinën”, tha ai.

Ai paralajmëroi gjithashtu kundër nënvlerësimit të rritjes ushtarake të Kinës.

“Kina po zhvillon një zgjerim masiv të forcave të saj ushtarake, deri në vitin 2030 do të ketë 1.000 koka bërthamore. Prandaj të mos jemi naivë për Kinën”, tha ai.

Ai tha se afrimi në rritje mes këtyre katër vendeve përbën një nga shqetësimet kryesore afatgjata të sigurisë për NATO-n.

“Dhe përsëri, në këtë katërshe, duke punuar së bashku me Iranin dhe Korenë e Veriut, kjo është ajo që Rusia po krijon dhe është kërcënimi kryesor afatgjatë me të cilin përballemi”, shtoi ai.

– “Turqia është jashtëzakonisht e rëndësishme për NATO-n”

Rutte theksoi rëndësinë strategjike të Turqisë brenda NATO-s, duke e përshkruar atë si një nga fuqitë kryesore ushtarake të aleancës dhe një kontribuuese të madhe në kapacitetet e saj mbrojtëse.

“Turqia është jashtëzakonisht e rëndësishme për NATO-n”, tha ai, duke vënë në dukje se Turqia është pjesë e aleancës që nga viti 1952 – gati 75 vjet – dhe ka luajtur një rol qendror për dekada.

“Ju (Turqia) jeni një nga ushtritë më të forta në aleancë… Është jashtëzakonisht e pajisur mirë, jashtëzakonisht e trajnuar mirë”, shtoi ai.

Rutte theksoi gjithashtu industrinë e lulëzuar të mbrojtjes së Turqisë si një aset të madh për aleancën, duke përmendur rreth 3.000 kompani të mbrojtjes, nga ndërmarrjet e mëdha deri te kompanitë më të vogla të orientuara drejt inovacionit.

Ai tha se sektori i mbrojtjes së Turqisë ka treguar kapacitet të lartë në përshtatjen e teknologjive të reja dhe në përfshirjen e përvojave nga fushëbeteja, përfshirë luftën në Ukrainë.

Rutte tha se kjo ishte një nga arsyet kryesore pse NATO zgjodhi Ankaranë si vendin ku do të mbahej Forumi i Industrisë së Mbrojtjes përpara samitit historik.

“Ne ishim absolutisht të vendosur ta organizonim këtë forum të industrisë së mbrojtjes në Ankara”, tha ai, duke shtuar se Turqia ishte një zgjedhje natyrore për të prezantuar si sektorin e saj të mbrojtjes ashtu edhe bazën më të gjerë industriale të NATO-s.

Rutte vlerësoi gjithashtu kompaninë turke të mbrojtjes ASELSAN dhe ekosistemin më të gjerë të mbrojtjes së Turqisë, duke theksuar bashkëpunimin në rritje të industrisë së mbrojtjes së vendit me Evropën dhe SHBA-në.

Ai tha se sektori i mbrojtjes së Turqisë ka ndërtuar partneritete të forta në vendet aleate përmes investimeve të ndërsjella dhe bashkëpunimit industrial, duke e cilësuar këtë bashkëpunim si thelbësor për forcimin e parandalimit kolektiv të NATO-s.

– Siguria e Evropës duhet të mbetet e gjerë, transatlantike, duke u shtrirë “nga California deri në Ankara”

Duke komentuar nismat e fundit evropiane për mbrojtjen, Rutte mirëpriti rolin në rritje të Bashkimit Evropian (BE) në forcimin e kapaciteteve mbrojtëse, duke theksuar njëkohësisht se arkitektura afatgjatë e sigurisë së NATO-s duhet të mbetet gjithëpërfshirëse dhe transatlantike.

Rutte vlerësoi presidenten e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen dhe komisionerin evropian për Mbrojtjen dhe Hapësirën Andrius Kubilius për udhëheqjen e tyre në fushën e mbrojtjes evropiane, duke theksuar se BE-ja mund të luajë një rol të rëndësishëm në rritjen e kapaciteteve industriale të mbrojtjes, rezistencës dhe financimit.

Në të njëjtën kohë, ai theksoi se siguria e Evropës nuk mund të shihet vetëm përmes BE-së, duke iu referuar aleatëve të NATO-s jashtë bllokut, përfshirë Turqinë, Norvegjinë, Islandën dhe Mbretërinë e Bashkuar.

“Ajo që ne theksojmë vazhdimisht si NATO është gjithëpërfshirja”, tha ai.

Rutte tha se korniza e ardhshme e sigurisë së aleancës duhet të mbetet e gjerë dhe transatlantike, duke u shtrirë “nga California deri në Ankara”.

Ai tha se diskutimet për të ardhmen e mbrojtjes së Evropës vazhdojnë, por theksoi se ekziston një pajtim i gjerë mes aleatëve për nevojën e bashkëpunimit.

“Të gjithë pajtohemi se jemi më të fortë kur jemi sa më gjithëpërfshirës të jetë e mundur”, tha ai.

– Parandalimi bërthamor i NATO-s mbetet i besueshëm, thotë Rutte

I pyetur për nismat evropiane për forcimin e parandalimit bërthamor, Rutte tha se arkitektura ekzistuese bërthamore e NATO-s mbetet e fortë dhe vazhdon të ofrojë mbrojtje të besueshme për aleancën.

Ai theksoi se korniza e parandalimit të aleancës bazohet kryesisht në kapacitetet bërthamore të SHBA-së dhe Mbretërisë së Bashkuar brenda NATO-s, së bashku me kapacitetin e pavarur bërthamor të Francës.

Rutte tha se Franca, ndonëse jashtë grupit të planifikimit bërthamor të NATO-s, mbetet një pjesë jetike e qëndrimit të përgjithshëm parandalues të aleancës.

“Francezët madje e kanë zgjeruar atë kapacitet dhe kanë thënë: ‘Ne duam ta përdorim më shumë atë, duke u koordinuar ngushtë me ne dhe me aleatët evropianë'”, tha ai.

Ai mirëpriti koordinimin në rritje të Francës me aleatët evropianë, duke thënë se kjo ushtron presion strategjik shtesë ndaj Rusisë.

Rutte tha se kapacitetet e kombinuara bërthamore të NATO-s, veçanërisht nën ombrellën e sigurisë së SHBA-së, vazhdojnë të ofrojnë mbrojtje të fortë për vendet aleate.

“Mendoj se kur bëhet fjalë për çështjen bërthamore, ne jemi absolutisht të mbrojtur mirë”, tha ai.

MARKETING