Ai që nuk humbi kurrë shpresën: Një bisedë me Jakubin a.s.
Shkruan: Prof. Dr. Metin Izeti
Thonë se ai ende rri ulur në atë cep të shtëpisë në Kanaan, duke pritur lajme që nuk vijnë, me duar që mbajnë erën e një djali të humbur dhe sy që shohin atë që të tjerët nuk mund ta shohin. Jo si pluhur i harresës, por si kujtim i gjallë se çfarë do të thotë të presësh me shekuj, të qash pa pushuar dhe të mos humbasësh kurrë shpresën në mëshirën e Zotit. E megjithatë, kur takohesh me të, sytë e tij nuk janë sytë e dikujt që u verbua nga dhimbja. Janë si dy dritare që hapen drejt një drite që nuk perëndon kurrë, që pasqyrojnë durimin e atij që e din se çdo lot ka një fund dhe çdo natë ka një mëngjes. Rreth nesh, kodrat e Kanaanit marrin ngjyrë të artë nga dielli që perëndon, dhe era sjell erën e pemëve të ullirit që kanë parë shekuj të tërë. Ulem pranë tij nën hijen e një peme që dikur ishte shkopi që ai vendosi në ujë për të shtuar bagëtinë e tij.
Unë: O Jakub, o bir i Is’hakut, o nip i Ibrahimit, o baba i dymbëdhjetë fiseve, ty të thërrasin. Thuhet se ti je i vetmi pejgamber që Zoti e quajti “Israel”, që do të thotë “rob i Zotit” ose “ai që lufton për Zotin” . Si është të mbash mbi supe emrin e një kombi të tërë?
Jakubi a.s.: (Fytyra e tij mban gjurmët e lotëve të dikurshëm, por sytë i shkëlqejnë me një dritë të qetë) Emri, o bir, është si fara e mbjellë në tokë. Nuk e di se çfarë peme do të bëhet, por e di se duhet ujitur me durim. Kur Zoti im më quajti Israel, unë isha ende i ri, duke ikur nga vëllai im Ais, i cili më kishte kërcënuar se do më vriste . Ai emër ishte një premtim se nga unë do të dilte një komb i tërë që do ta mbante gjallë fjalën e Tij. Por unë nuk e dija atëherë se sa lot do të më kushtonte ai komb.
Unë: Para se të flasim për lotët, më trego për fillimin. Ti linde binjak me vëllanë tënd Aisin. Thuhet se ti e morre bekimin e babait me një marifet?
Jakubi a.s.: (Psherëtimë e lehtë) Historitë e njerëzve, o bir, shpesh ngatërrohen si rëra e erës. Babai im Is’haku ishte plakur dhe sytë i ishin dobësuar. Vëllai im Ais ishte gjahtar, i dashur i tij. Një ditë, babai kërkoi nga Aisi t’i gjuante dhe t’i përgatiste një gjellë, që pastaj ta bekonte. Nëna ime Rafka, që më donte më shumë, më tha të shkoja unë i pari, të vishja rrobat e vëllait dhe lëkurat e cjapit të vendoj në duar, sepse Aisi ishte me qime . Unë e bëra. Babai më bekoi. Kur u kthye Aisi, u zemërua. Por unë të them të vërtetën: bekimi i babait nuk vidhet. Ai që Zoti do ta bekojë, e merr bekimin edhe nëse rrugët duken të shtrembra. Unë nuk e vodha bekimin e vëllait tim. Unë thjesht isha ai që Zoti e kishte caktuar për ta vazhduar dritën e pejgamberëve.
Unë: Dhe pastaj ike. U largove nga shtëpia, nga vëllai, nga gjithçka.
Jakubi a.s.: (Ngrihet dhe shikon nga horizonti) Po, ika në Harran, te xhaxhai im Laban . Rrugës, kur nata më zuri në shkretëtirë, unë rashë të flija me një gur nën kokë. Dhe pashë një ëndërr: një shkallë që ngjitej nga toka në qiell, dhe engjëjt që ngjiteshin e zbrisnin. Zoti më foli dhe më tha: “Unë do të të bekoj ty dhe pasardhësit e tu, dhe këtë tokë do t’ua lë atyre që vijnë pas teje” . Kur u zgjova, kuptova se Zoti nuk më kishte harruar. Dhe unë u betova se nëse kthehesha i gjallë, do t’i ndërtoja një tempull atij vendi. Ai vend, o bir, u bë Jerusalemi. Dhe ajo shkallë që pashë, ishte lidhja midis tokës dhe qiellit që asnjë njeri nuk mund ta krijojë dot.
Unë: Tek xhaxhai yt, ti qëndrove njëzet vjet. Atje u martove, atje lindën fëmijët e tu.
Jakubi a.s.: (Buzëqesh me butësi) Xhaxhai im Laban më priti. Unë rashë në dashuri me vajzën e tij më të vogël, Rahilës . Ajo ishte e bukur dhe e ëmbël, si agimi i pranverës. Laban më tha: “Puno shtatë vjet për mua dhe unë do të ta jap atë për grua”. Unë punova. Shtatë vjet më dukën si shtatë ditë nga dashuria që kisha për të. Por kur erdhi nata e dasmës, ai më solli vajzën e madhe, Le’anë . Në mëngjes, kur pashë se ishte Le’a, unë u ankova: “Pse më mashtrove?” Ai tha: “Këtu nuk e japim më të voglën para më të madhes. Puno edhe shtatë vjet të tjera dhe do ta marrësh edhe Rahilën”. Dhe unë pranova. Dy gra, dy motra, në një shtëpi. Por Zoti im e dinte se çfarë po bënte.
Unë: Thuhet se Le’a ishte më pak e dashur për ty, por Zoti i dha ashtu shumë djem. Dhe Rahila mbeti shterpë për shumë kohë.
Jakubi a.s.: (Psherëtimë) Zemra e njeriut, o bir, nuk është gjithmonë e drejtë. Unë e doja Rahilën më shumë, sepse ajo ishte dashuria ime e parë. Por Zoti im, që është i drejtë, e kompensoi Le’anë duke i dhënë djem para Rahilës. Le’a lindi Rubenin, Simeonin, Levín, Jahudën e të tjerë . Dhe Rahila mbeti shterpë. Ajo vuante, më shikonte me lot dhe thoshte: “Më jep fëmijë, përndryshe unë vdes”. Unë i thosha: “Unë nuk jam Zot. Vetëm Ai jep fëmijë”. Dhe ajo lutej, agjëronte, qante. Më në fund, Zoti ia dhuroi Jusufin. Dhe pastaj, shumë vite më vonë, Binjaminin . Por Jusufi… ai ishte ndryshe. Ai kishte një dritë në sy që unë nuk e kisha parë tek asnjë fëmijë tjetër.
Unë: Dhe ti e doje atë më shumë se të tjerët. Kjo i bëri xhelozë vëllezërit e tij.
Jakubi a.s.: (Koka i ulet, sikur pesha e asaj të kaluare është ende mbi të) Po, o bir. Unë e doja më shumë. Por jo sepse ai ishte më i bukur apo më i zgjuar. Sepse unë shihja tek ai diçka që të tjerët nuk e shihnin. Një natë, Jusufi erdhi tek unë dhe më tha: “O babai im, pashë një ëndërr. Pashë njëmbëdhjetë yje, diellin dhe hënën që më bënin sexhde” . Unë e kuptova menjëherë se çfarë do të thoshte ajo ëndërr. Jusufi do të bëhej pejgamber, dhe një ditë të gjithë ne do t’i përuleshim para tij. Por unë e dija se vëllezërit e tij nuk do ta duronin atë ëndërr. I thashë: “O djali im, mos ua trego ëndrrën vëllezërve të tu, se ata do të kurdisin një kurth kundër teje” . Por unë nuk mund ta parandalja atë që do të ndodhte.
Unë: Ata erdhën dhe të kërkuan ta çonin me vete. Ti nuk doje, por pranove.
Jakubi a.s.: (Lotët i rrjedhin ngadalë, pa zhurmë) Ata thanë: “O babai ynë, pse nuk na beson neve për Jusufin? Ne jemi kujdestarë të mirë për të. Na lejo ta çojmë të luajë dhe të argëtohet, ne do ta ruajmë” . Unë i thashë: “Unë kam frikë se ujku do ta hajë, kur ju të harroheni” . Ata u betuan se do ta ruanin. Dhe unë, o bir, pranova. Pse pranova? Sepse Zoti im kishte vendosur që Jusufi të kalonte atë rrugë. Dhe asgjë nuk mund ta ndalte vullnetin e Tij. Por unë e putha Jusufin atë mëngjes sikur ta dija se nuk do ta puthja për shumë e shumë vite.
Unë: Dhe ata erdhën në mbrëmje duke qarë, me këmishën e tij të përgjakur.
Jakubi a.s.: (Zëri i dridhet) Ata erdhën duke qarë, me lot të rremë. Thanë: “Ne po vraponim dhe e lamë Jusufin te rrobat tona, dhe ujku e hëngri” . Dhe ma sollën këmishën e tij të njomur me gjak. Por unë e pashë atë këmishë dhe nuk pashë asnjë shenjë dhëmbi ujku. Këmisha ishte e grisur, por jo e shqyer nga dhëmbët. Unë u thashë: “Jo, por ju vetë keni kurdisur diçka për të keq. Durim i bukur është më i miri. Allahut i kërkoj ndihmë për atë që ju tregoni” . Dhe unë e dija se Jusufi ishte gjallë. E ndieja në zemër. Por dhimbja ishte aq e madhe sa sytë e mi filluan të mjegulloheshin.
Unë: Dhe ti qave për të, ditë e natë, derisa u verbove.
Jakubi a.s.: Unë qava, o bir. Qava aq shumë sa lotët e mi gdhendën lugina në faqet e mia. Bijtë e mi më thoshin: “Për Zotin, ti nuk do të pushosh së përmenduri Jusufin derisa të shkatërrohesh!” . Dhe unë u thosha: “Unë ankimet dhe hidhërimin tim vetëm te Allahu i paraqes, dhe unë di nga Allahu atë që ju nuk e dini” . Sepse unë e dija se Jusufi ishte gjallë. Nuk e dija se ku ishte, por e dija se një ditë do të kthehej. Dhe unë prita. Prita një vit, dy vjet, dhjetë vjet, njëzet vjet. Dhe sytë e mi u mbyllën nga drita e kësaj bote, por u hapën nga një dritë tjetër, drita e shpresës.
Unë: Dhe pastaj erdhi uria. I dërguat djemtë në Egjipt për të blerë drithë. Dhe Jusufi ishte atje.
Jakubi a.s.: (Fytyra i ndriçohet) Kur ata u kthyen herën e parë, unë ndjeva diçka. Ata treguan për një njeri të madh në Egjipt, që i kishte pyetur për familjen e tyre. Dhe kur ata hapën barrët e tyre, gjetën paratë që kishin paguar, të kthyera . Unë u thashë: “Unë ndiej erën e Jusufit, mos më quani të matufosur” . Ata qeshën me mua, thanë se isha në humbjen time të vjetër. Por unë e dija se ajo që ndieja ishte e vërtetë. Kur ata shkuan për herë të dytë dhe morën Binjaminin me vete, dhe pastaj erdhi lajmi se Binjamini ishte akuzuar për vjedhje, zemra ime u drodh. Por unë thashë: “Durim i bukur. Shpresoj se Allahu do të m’i kthejë të dy” .
Unë: Dhe në fund erdhi këmisha.
Jakubi a.s.: (Ngrihet në këmbë, sikur sheh atë moment para syve) Po. Karvani u kthye dhe para tij erdhi një njeri që mbante këmishën e Jusufit. E vuri mbi fytyrën time dhe unë pashë përsëri . Pas kaq vitesh verbim, unë pashë diellin, pashë fytyrat e bijve të mi, pashë gjithçka. Por mbi të gjitha, pashë se Zoti im nuk më kishte harruar kurrë. Dhe unë thashë: “A nuk ju thashë unë se di nga Allahu atë që ju nuk e dini?” .
Unë: Dhe pastaj shkuat në Egjipt, ti dhe e gjithë familja jote. Takimi me Jusufin.
Jakubi a.s.: (Lotët i rrjedhin, por këtë herë nga gëzimi) Kur hymë në Egjipt, Jusufi na doli para. Ai më përqafoi dhe qamë bashkë për një kohë të gjatë. Pastaj më uli në fron pranë tij, dhe unë pashë ëndrrën e tij duke u realizuar: unë, nëna e tij dhe njëmbëdhjetë vëllezërit e tij i bënim sexhde . Dhe unë kuptova se gjithçka që kishte ndodhur, çdo lot që kisha derdhur, çdo natë pa gjumë, çdo moment dëshpërimi, kishte qenë pjesë e një plani më të madh. Jusufi më tha: “O babai im, kjo është interpretimi i ëndrrës sime të dikurshme. Zoti im e bëri atë të vërtetë” .
Unë: Dhe atje në Egjipt, ti i mblodhe të gjithë para se të vdisje dhe more premtimin prej tyre.
Jakubi a.s.: (Ulet përsëri, tani i qetë) Po. Kur ndjeva se fundi po afrohej, i thashë bijve të mi: “Çfarë do të adhuroni pas meje?” Ata thanë: “Ne do të adhurojmë Zotin tënd dhe Zotin e etërve tuaj, Ibrahimit, Ismailit dhe Is’hakut, një Zot të vetëm, dhe ne jemi të dorëzuar vetëm para Tij” . Dhe unë vdiqa i qetë, duke ditur se fara e besimit që kisha mbjellë do të rritej dhe do të bëhej pemë që do të jepte hije për brezat që do të vinin.
Unë: Thuhet se ti je varrosur në shpellën e Hebronit, bashkë me Ibrahimin, Is’hakun, Sarenë, Le’anë dhe Jusufin më vonë . A është e vërtetë?
Jakubi a.s.: Trupi im prehet aty, po. Por unë, o bir, nuk jam aty. Unë jam në çdo zemër që pret me durim atë që do vijë. Unë jam në çdo prind që humb një fëmijë dhe nuk humb shpresën. Unë jam në çdo lot që derdhet për një të dashur dhe nuk bëhet lot dëshpërimi, por lot shprese. Sepse unë e mësova atë mësim pas njëzet vjetësh pritjeje: se Zoti nuk harron kurrë ata që e kujtojnë Atë.
Unë: Një pyetje e fundit për ditët tona. Ti je baba i izraelitëve. Sot, pasardhësit e tu janë të shpërndarë nëpër botë, dhe shumë prej tyre kanë humbur rrugën. Çfarë sheh ti?
Jakubi a.s.: (Psherëtimë e rëndë) Unë shoh një pemë të madhe që dikur ishte e gjallë, por shumë degë të saj janë tharë. Por unë shoh edhe diçka tjetër: shoh se Zoti im ka dërguar një pejghamber të fundit, Muhamedin, paqja qoftë mbi të, për t’i thirrur të gjithë njerëzit, pavarësisht nga prejardhja e tyre, në fenë e pastër të Ibrahimit . Dhe unë gëzohem sa herë që shoh një nga pasardhësit e mi që e pranon atë thirrje dhe kthehet tek Zoti i vetëm. Sepse në fund të fundit, o bir, ajo që ka rëndësi nuk është se nga vjen gjaku, por se ku shkon shpirti.
Unë: Një fjalë të fundit për ata që do ta lexojnë këtë bisedë?
Jakubi a.s.: (Filloi të bëhet i tejdukshëm, duke u përzier me dritën e muzgut) Thuaju: Mos e humbni kurrë shpresën në mëshirën e Zotit, edhe nëse dhimbja ju verbon dhe pritja zgjat me vite të tëra. Sepse pas çdo nate të gjatë, vjen një mëngjes. Pas çdo loti, vjen një buzëqeshje. Dhe pas çdo humbjeje, vjen një takim që ia vlen gjithë pritja. Mbani mend fjalët e mia: “Unë di nga Allahu atë që ju nuk e dini”. Dhe kur të lodheni duke pritur, mbani mend se unë prita njëzet vjet për të parë përsëri fytyrën e djalit tim. Dhe në fund, Zoti ma ktheu atë më të bukur se kurrë.
(U zhduk si një pëshpëritje në erën e mbrëmjes, duke lënë pas vetëm erën e ullinjve dhe një kujtim se diku, në fillim të kohës, një baba kishte pritur njëzet vjet për djalin e tij dhe nuk ishte lodhur kurrë së prituri. Dhe unë kuptova se durimi nuk është thjesht të presësh. Durimi është të besosh se ajo që pret do të vijë, edhe kur të gjithë rreth teje thonë se nuk do të vijë kurrë.)

